🐁 Dolaşım Sistemi Ile Ilgili Bulmaca

40 Aortanın sol ventrikülden ilk çıkış yaptığı yere verilen ad nedir? A. Arcus Aorta. B. Arcus brachiocephalicus. C. Pars ascendes. D. Aortae. E. Truncus. 41) a-Truncus brachiocephalicus (kol-baş arteri) b-Arteria carotis communis sinistra (sol şah damarı) c-Arteria subclavia sinistra (sol köprücükaltı atardamarı) d-Pars İnsan kalbi, insan vücudundaki en büyüleyici ve önemli organlardan biridir. Oksijenle dolmuş kanı vücudun her canlı hücresine pompalar. Kalp, dolaşım sisteminin merkezi organı olup, kanları kan damarlarına pompalar ve bu da tüm vücut bölümlerine taşır. Normal bir insanda ortalama kalp atışı dakikada 72 atımdır. 11 Sınıf Biyoloji Kazanım Testi Künyesi SINIF: 11. SINIF DERS: Biyoloji TESTİN KONUSU: Dolaşım Sistemi - 1 TESTİN ADI: Dolaşım Sistemi SORU SAYISI: 11 EĞİTİM 20) Kan ile doku hücreleri arasındaki bütün madde (besin, gaz ve metabolik artıklar) alışverişi hangi damarlar aracılığıyla olur? a. Arterler b. Venler c. Kapiller d. Perikard e. Aort 21) Bağışıklık sistemi içeriğini dolaşım sistemine boşaltan ve genel olarak bağışıklıkta rol olan sistem aşağıdakilerden hangisidir A Kan dolaşım sistemi B. Lenfatik dolaşım sistemi. Kan dolaşım sistemi: Kalp ve damarlardan meydana gelmiştir. Damarlar kendi arasında iki gruba ayrılır. Kalpten çıkan kanı dokulara götüren damarlara arter (atar damar), kanı dokulardan kalbe getiren damarlara ise ven (toplar damar) denir. Lenfatik dolaşım sistemi: Kan Ana sayfa » Dolaşım Sistemi ile ilgili 50 soru. Etiket: Dolaşım Sistemi ile ilgili 50 soru. 8 Aralık 2020 0 6.Sınıf Fen Bilimleri Dolaşım Sistemi Konu Testi İşte dolaşım sistemi nedir sorunun kısaca cevabı. Çok hücreli canlılarda besinlerin ve oksijenin vücuttaki tüm hücrelere ulaşmasını sağlayan sisteme dolaşım sistemi adı verilir. Dolaşım sistemi bunun yanında hücrelerde oluşan karbon dioksit ve diğer zararlı maddelerin uzaklaştırılmasını da sağlar. A Fizyolojik tetanus kas hücresinde hücre içi Ca+2 miktarının yüksek kalması sonucu oluşur. B. Düz kaslarda kalmodulin molekülü kalsiyum bağlayıcı rol üstlenir. C. Kalp kası kasılmak için hücre dışı kalsiyuma ihtiyaç duyar. D. Nöromuskuler kavşakta oluşan terminal plak potansiyeli lilerleyen bir potansiyeldir. answerchoices. Dolaşım sisteminin kalp, damarlar ve kandan oluşması. Atardamarların oksijence zengin kanı kalpten vücuda taşıması. Kılcal damarların atardamarlar ile toplardamarlar arasında yer alması. Vücudumuzdaki her bir hücreye damarlar aracılığıyla besin ve oksijen taşınması. PTPVm. 'günes sistemi bulmaca' için 8563 sonuç Günes Sistemi Ve Tutulmalar TestTuanacelen880 tarafından boşlukdoldurma BulmacaBatunacorumlu tarafından İlköğretim bulmaca 6 sınıf günes sistemi sorular Kutuyu açEuaydogan tarafından Basketbol Bulmaca Coach Hakan Şenol BulmacaHakansenoltr tarafından Bulmaca Karışık Bulmaca Oyunu Orta Düzey BulmacaEmokie tarafından bilgisayar Bilim Bulmaca Çevre Oyun problem çözme Türk Dili ingilizce kelimeler Kelime avıBilginmehmetaki tarafından ortaokul 5. sinif Orta öğretim İngilizce Oyun bulmaca النظام الشمسي Günes Sistemi Solar System UçakYilmaz26 tarafından Sinir Sistemi Bulmaca Kelime avıAsliozgeyildiz tarafından 6. sinif 7. sinif Orta öğretim Biyoloji kelime bulmaca ülkeler Kelime avıBerkcan3 tarafından bulmaca mantık bulmacalar TestZeynepnazgirgin tarafından bulmaca BONCUK46 Kelime avıSevinckeser25 tarafından bulmaca Labirent Labirent kovalamacaAlbaybegum tarafından Bulmaca 6. Sınıf Boşaltım Sistemi Etiketli diyagramHazankarakus238 tarafından destek ve hareket sistemi 6. sınıf bulmaca güneş sistemi Kelime avıNurirem0110 tarafından 6. sinif Solunum Sistemi BulmacaSenemertun tarafından 6. SINIF Hayat Bilgisi Atatürk'ün hayatı BulmacaIlknurhedef01 tarafından Atatürk Atatürkün Hayatı Bulmaca Hayat Bilgisi Kelime arama Minecraft Bulmaca OyunuOrta Düzey Labirent kovalamacaEmokie tarafından bilgisayar Bulmaca mantık Oyun problem çözme RAMAZAN VE ORUÇ ÇENGEL BulmacaNursenguney37 tarafından RAMAZAN VE ORUÇ İLE İLGİLİ KAVRAMLAR BULMACA Güneş sistemi BulmacaMelisdosluoglu tarafından güneş sistemi BulmacaSerender tarafından Dewey Onlu Sınıflama Sistemi Raftan Kitap Bulmaca ÇarkıfelekLiba2 tarafından dolaşım sistemi BulmacaKuralbuse3 tarafından Dolaşım sistemi BulmacaCirpanayseecrin tarafından SİNDİRİM SİSTEMİ BulmacaOzsarac35 tarafından ortaokul 6. sinif Biyoloji Dolaşım Sistemi BulmacaMertefeince5261 tarafından dolaşım sistemi BulmacaAvsarryunus tarafından Güneş Sistemi BulmacaUgur23 tarafından Güneş Sistemi BulmacaIremnuryndk2000 tarafından Solunum Sistemi BulmacaDtaskiran885 tarafından Dolaşım sistemi BulmacaAvsarryunus tarafından dolasım sistemi BulmacaCirpanayseecrn0 tarafından dolaşım sistemi BulmacaDozcaliskan tarafından Dolaşım Sistemi BulmacaRumelilioglu17 tarafından Güneş Sistemi Bulmaca BulmacaSedaylk97 tarafından Koordinat Sistemi BulmacaSerenokannn tarafından 8. sinif Matematik Dolaşım Sistemi BulmacaBuyukyurtmerve tarafından Fen Bilgisi DOLAŞIM SİSTEMİ BulmacaFth540krc tarafından Güneş Sistemi Bulmaca BulmacaNumanturkmen10 tarafından Sindirim Sistemi Bulmaca BulmacaLeventrada0732 tarafından 6. sinif Dolaşım sistemi bulmaca BulmacaKuralbuse3 tarafından sindirim sistemi ve destek ve hareket sistemi Labirent kovalamacaNuriremnuraydin tarafından fen 2. üniten destek ve hareket sistemi İngilizce Bulmaca Kelime avıEgeogmek7c tarafından Bulmaca İngilizce İngilizce Bulmaca SOLUNUM SİSTEMİ BULMACASI BulmacaMetehanozkaya77 tarafından Merkezi Sınir sistemi BulmacaDanismanecrin48 tarafından 6. sinif fizik Kimya Solunum Sistemi BulmacaAyselboyraz tarafından Güneş Sistemi ve ötesi BulmacaNataliavcu tarafından SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI BulmacaArikawate99 tarafından DOLAŞIM SİSTEMİ OYUNU BulmacaCsgooynayanertunç tarafından 6. sinif FEN BİLİMLERİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI BulmacaTalha545441 tarafından Solunum Sistemi Puzzle BulmacaMrcsndkc123 tarafından 6. sinif Biyoloji Çengel Bulmaca Ğüneş Sistemi BulmacaMamukralgs tarafından Sinir Sistemi emira BulmacaEmiraltundaloff tarafından destek ve hareket sistemi BulmacaAzratoprakcelik tarafından Güneş Sistemi ve Gezegenler BulmacaArifyücel tarafından GÜNEŞ SİSTEMİ BulmacaEmresevindik tarafından SİNİR SİSTEMİ 11. SINIF MOTOR BÖLÜMÜ MUSTAFA CAN AKBULUT PAL Grup sıralamasıMustafacanakbulutpal tarafından 11. Sinif Biyoloji Sinir Sistemi Boşaltım Sistemi ÇarkıfelekCarkcibaran tarafından 6. sinif boşaltım sistemi ORGANELLER BulmacaSaadetagaoglu tarafından 7. sinif BİTKİ HÜCRESİ FEN BİLİMLERİ HAYVAN HÜCRESİ HÜCRE VE BÖLÜNMELER BULMACA EĞLENCE ORGANELLER 6. Sınıf Kelime Bulmaca Kelime avıEcrinyankin60 tarafından 6. sinif Matematik Kelime Bulmaca SOLUNUM SİSTEMİ TestEdadnz5454 tarafından 6. sinif SOLUNUM SİSTEMİ Kalp oskültatuar olarak tüm odaklarda dinlenmeli, periferik nabızlar kontrol edilmeli, olanaklar elveriyorsa elektrokardiyogram çekilmelidir. Dolaşım sistemi muayenesi sırasında kalp sesi ve periferik nabızların alınmaması halinde elde başka teknik yöntemlerin bulunmadığı durumlarda yanıltıcı faktör bulunup bulunmadığı dikkatlice gözden Biyolog tarafından adresinde yayımlanmıştır. Canlının yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için besin ve oksijenin hücrelere, hücrelerde oluşan karbon dioksit ve diğer metabolizma artıklarının da boşaltım organlarına taşınması gerekir. Bu taşıma olayı dolaşım sistemi ile sağlanır. Dolaşım sistemi, madde taşınmasından başka hormonların taşınması, vücut ısısının düzenlenmesi ve bağışıklığın sağlanmasında da sistemi; maddelerin taşınmasını sağlayan kan, kanın tüm hücrelere ulaşmasını sağlayan damarlar ve damarlardaki kanın akışı için gerekli itici gücü bir pompa gibi sağlayan kalpten kan ve damarların yapı, görev ve işleyişiKalpKüçük kan dolaşımında izlediği yolBüyük kan dolaşımında izlediği yolDamarlarAtardamarToplardamarKılcal damarlarKana. Alyuvarlar Eritrositlerb. Akyuvarlar lökositlerc. Kan Pulcukları TrombositlerKan GruplarıLenf DolaşımıKalp, kan ve damarların yapı, görev ve işleyişiKalpKalp tüm vücuda kan pompalayan, kastan yapılmış bir organdır. Göğüs kafesi içinde sağ ve sol akciğer arasında yer alır. Geniş kısmı yukarıya, dar kısmı sol akciğere dönük olarak yerleşmiştir. Kalp dört odacıktan oluşan bir organdır. Üstteki iki odacık kulakçık atrium, alttaki iki odacık karıncık ventrikül adını alır. Kalbin sağ tarafındaki odacıklar sağ kulakçık ve sağ karıncık, sol tarafındaki odacıklar sol kulakçık ve sol karıncık adını alır. Bu odacıklarda kanın akışı kulakçıklardan karıncıklara doğrudur. Kulakçık ve karıncıklar arasında, kanın tek yönde akmasını sağlayan ve kulakçıklara geri kaçışını önleyen kapakçıklar vardır. Sağ kulakçık ile sağ karıncık arasında üç parçalı triküspit kapakçık, sol kulakçık ile sol karıncık arasında iki parçalı biküspit, mitral kapakçık bulunur. Kalbin sol karıncığından çıkan aort ve sağ karıncığından çıkan akciğer atardamarlarında da yarım ay şeklinde tek yönlü açılan yarımay kapakçıkları vardır. Bu kapakçıklar kalpten pompalanan kanın kalbe geri dönmesini giren damarlara toplardamar, kalpten çıkan damarlara atardamar denir. Kulakçıklar toplardamarlarla, karıncıklar atardamarla bağlantılıdır. Sol kulakçığa akciğerden gelen ve oksijence zengin kan taşıyan akciğer toplardamarı, sağ kulakçığa tüm vücuttan gelen ve karbondioksitçe zengin kan taşıyan alt ve üst ana toplardamarlar bağlanır. Sol karıncıktan aort atardamarı çıkar ve tüm vücuda oksijence zengin kanı taşır. Sağ karıncıktan ise akciğer atardamarı çıkar ve akciğerlere oksijence fakir kanı dıştan içe doğru perikart, miyokart ve endokart adı verilen üç tabakadan oluşur. Perikart en dışta bulunan, bağ doku yapılı, çift katlı zardan oluşan tabakadır. Bu zarların arasında bulunan sıvı sürtünmeyi azaltarak kalbin kolay çalışmasını sağlar. Miyokart, ortada bulunan tabakadır ve kalp kasından oluşur. Karıncıklardaki miyokart kulakçıklardakine göre daha kalındır. Tüm vücuda kan sol karıcıktan pompalandığı için sol karıncıktaki miyokart, sağ karıncığa göre daha kalındır. Endokart ise en içteki tabakadır. Kaygan yapıda olması kanın akışını kolaylaştırır. Kalbin sağ tarafındaki odacıklarda vücuttan gelen oksijence fakir kan, sol tarafındaki odacıklarda ise akciğerden gelen oksijence zengin kan bulunur. Kan dolaşımı kalple akciğerler ve kalple tüm vücut arasında olur. Kalple akciğerler arasında olan dolaşım küçük kan dolaşımı, kalple tüm vücut arasında olan dolaşım büyük kan dolaşımı olarak kan dolaşımında izlediği yolKalpteki oksijence fakir kan akciğer atardamarı ile sağ karıncıktan çıkıp akciğerlere giderek oksijence zenginleştikten sonra akciğer toplardamarıyla sol kulakçığa kan dolaşımında izlediği yolKalbin sol kulakçığına akciğer toplardamarıyla gelen oksijence zengin kan, sol karıncığa geçerek aortla sol karıncıktan çıkıp tüm vücudu dolaşır. Tüm vücudu dolaşarak oksijence fakirleşen kan, alt ve üst ana toplardamarlarla kalbin sağ kulakçığına sinir sisteminden herhangi bir uyarı gelmeden yapısı gereği kendi kendine uyarı oluşturarak atmaya başlar. Embriyo döneminin 4. haftasından itibaren atmaya başlayan kalp yaşam boyu hiç durmadan atmaya devam eder. Kalbin çalışmasının kontrolü her ne kadar kendi yapısındaki özelleşmiş dokularla sağlansa da bazı faktörler kalbin ritmik kasılması üzerinde etkilidir. Örneğin adrenalin ve tiroksin hormonları ile kahvede bulunan kafein ve çayda bulunan tein gibi uyarıcı maddeler kalbin çalışmasını hızlandırır. Vagus siniri ile asetilkolin hormonu ise hızlanan kalp ritmini ritmik kasılma ve gevşemesinin atardamarlarda hissedilmesine nabız denir. Kalbin kasılıp gevşemesi sırasında kanın atardamar duvarına yaptığı basınca tansiyon denir. Tansiyon, büyük ve küçük tansiyon olarak iki çeşittir. Büyük tansiyon karıncıkların kasılması sırasında kanın atardamar duvarına yaptığı basınçtır. Küçük tansiyon karıncıkların gevşemesi sırasında kanın atar damar duvarına yaptığı basınçtır. Sağlıklı bir yetişkinde dinlenme hâlinde büyük tansiyon 120 mm Hg, küçük tansiyon ise 80 mm Hg’ pompalanan kan damarlar ile tüm vücuda taşınırken vücuttaki kan da yine damarlar ile kalbe dolaşım sisteminde atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üç çeşit damar kanı kalpten alarak doku kılcallarına iletir. Bu damarlar dıştan içe doğru lifli bağ doku, elastik lifler içeren düz kaslar ve epitel dokudan oluşan endotel tabakası olmak üzere üç tabakadan oluşur. Endotelin kaygan bir yapıda olması kan akışı sırasında oluşabilecek sürtünmeyi en aza indirir. Atardamarlar kalpten çıkan damarlar olduğu için kan basıncı ve kanın akış hızı yüksektir. Bu basınca dayanabilmek için bol miktarda elastik lif taşırlar. Bu lifler aynı zamanda damara kazandırdığı esneklik sayesinde kanın damar içinde ilerlemesini oksijence zengin kan taşırken sadece akciğer atardamarı oksijence fakir kan taşır. Bu damarlarda kanın hareketi karıncıkların kasılmasıyla oluşan basınç, atardamardaki düz kasların kasılması, arkadan gelen kanın öndekini itmesi ve yer çekimi gibi olayların etkisi ile doku ve organlardan kalbe getiren damarlardır. Toplardamarlar atardamarlarda olduğu gibi bağ doku, düz kas ve endotel olmak üzere üç tabakadan meydana gelmesine rağmen bazı farklar vardır. Bu farklar; biri dış tabakadaki bağ dokunun liflerinin az olması, orta tabakada yer alan kas dokunun ince olması ve elastik lifler kan basıncı düşüktür. Bu damarların çeperleri atardamarlara göre daha ince, çapları daha büyüktür. Bu nedenle daha çok kan bulundurur. Kanın akış hızı atardamarlara göre daha yavaştır. Vücudun üst bölgelerindeki kanın kalbe akışında yer çekimi rol oynar. Vücudun alt bölgelerindeki kanı kalbe getiren toplardamarlarda ise tek yöne açılan ve kanın yer çekimine bağlı olarak geriye akışını önleyen kapakçıklar etkilidir. Ayrıca damarların etrafındaki iskelet kaslarının kasılması, soluk alma sırasında göğüs boşluğunun artan hacmi, kulakçıkların gevşemesi ile oluşan emme basıncı toplardamarlardaki kanın hareketinde damarlarKılcal damarlar atardamar ile toplardamar arasında bulunur. İnce çeperlidir ve endotel adı verilen tek sıralı yassı epitel doku hücrelerinden oluşur. Düz kas ve bağ doku içermez. Kılcal damarlar tüm vücudu bir ağ gibi sararak geniş Görsel Kılcal damar ağı bir yüzey oluşturur. Böylece kan ile doku sıvısı arasında madde alışverişini kolaylıkla damarlarındaki kan akış hızı hızlıdan yavaşa doğru;Atardamar > Toplardamar > KılcaldamarKan damarlarındaki kan basıncı yüksekten düşüğe doğru;Atardamar > Kılcaldamar > ToplardamarKan basıncını; kalbin atış gücündeki artış, kan miktarındaki artış ve kan damarlarının büzülmesi artırır. Aort, kalpten çıkan ve kanı tüm vücuda götüren damar olduğu için kan basıncı en yüksek bu damardadır. Kılcal damarlarla doku hücreleri arasında madde alışverişini etkileyen iki farklı basınç vardır. Bunlar kan basıncı KB ve kandaki proteinlerden kaynaklanan ozmotik basınç OB’ basıncı kalbin kanı pompalamasıyla oluşan basınçtır ve atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru azalır. Ozmotik basınç ise kan plazmasında bulunan çeşitli proteinlerden kaynaklanan basınçtır. Bu moleküller kılcal damardan çıkamadığı için damar içindeki ozmotik basınç atardamar ucundan toplardamar ucuna gidildikçe kan basıncı azalırken ozmotik basınç değişmez. Kan basıncının ozmotik basınçtan büyük olduğu yerlerde kılcallardan doku sıvısına, ozmotik basıncın kan basıncından büyük olduğu yerlerde ise doku sıvısından kılcallara madde geçişi olur. Böylece kanın içindeki besin ve oksijen doku hücrelerine, hücrelerdeki atık maddelerde kana vücudu bir ağ gibi saran damarlar içinde dolaşır. Kanın görevleri genel olarak taşıma, düzenleme, savunma ve korumadır. Taşıma görevi Akciğerlerden aldığı oksijeni ve sindirim sonucu oluşan besin monomerlerini hücrelere, hücrelerden aldığı metabolik atıkları böbreklere, karbondioksiti ise akciğerlere taşır. Ayrıca salgı bezleri tarafından üretilen hormonları da hedef hücrelerine görevi Vücudun su, asit, baz dengesinin düzenlenmesinde ve vücut sıcaklığının sabit tutulmasında görev alır. Savunma ve koruma görevi Kan, vücuda giren zararlı maddeleri etkisiz hâle getirir. Bu durum kanda bulunan akyuvarlar ve antikorlar ile sağlanır. Ayrıca yaralanma durumunda pıhtılaşarak hem kanamayı durdurur hem de yara açıklığından mikropların girmesini engeller. Kan doku, kan hücreleri ve plazmadan hücreleri; oksijen taşıyan alyuvarlar eritrositler, savunmada görev alan akyuvarlar lökositler ve pıhtılaşmada görev alan kan pulcuklarından trombositler meydana Alyuvarlar EritrositlerAktif hareket edemeyen kan akışıyla bir yerden başka bir yere taşınan hücrelerdir. 1 mm3 kanda yaklaşık 4-5 milyon alyuvar vardır. Yapılarında kana kırmızı rengini veren hemoglobin bulunur. Hemoglobin, oksijen ve karbon dioksidin taşınmasında görev alır. Alyuvar sayısı cinsiyete, yaşa ve deniz seviyesinden yüksekliğe göre değişir. 1 mm3 kanda erkeklerde 5 milyon, kadınlarda ise 4 milyon kadar alyuvar bulunur. Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça atmosferdeki oksijen miktarı azaldığı için alyuvar sayısı artar. Gebeliğin 3-5. aylar arasında karaciğer ve dalakta üretilen alyuvarlar, gebeliğin 5. ayından itibaren yaşamın sonuna kadar kırmızı kemik iliğinde üretilir. Alyuvarlar ilk oluştuklarında çekirdekleri ve organelleri bulunur. Olgunlaştıklarında bu yapılarını kaybettikleri için bölünemez ve kendilerini yenileyemez. Ömürleri ortalama 120 gündür. Ömürlerini tamamlayan alyuvarlar karaciğer ve dalakta Akyuvarlar lökositler1 mm3 kanda yaklaşık 8 bin-10 bin arasında bulunan akyuvarlar, renksiz kan hücreleridir. Alyuvarlardan farklı olarak bu hücrelerin çekirdekleri ve organelleri vardır. Vücutta enfeksiyon olduğunda akyuvar sayısı artar. Sayısı artan akyuvarlar enfeksiyona neden olan yabancı maddeleri etkisiz hâle getirir. Ayrıca akyuvarlar hasar görmüş doku parçalarını da yok eder. Akyuvarların ömürleri genelde 4 saat ile 4 gün arasında değişir. Akyuvarlar kemik iliğinde üretilir. Üretim yeri olan kemik iliğinde olgunlaşanlarına B lenfosit, timüs bezinde olgunlaşanlarına T lenfosit denir. T lenfositleri antijene doğrudan saldırarak vücudu savunur. B lenfositleri ise salgıladıkları maddelerle bakteri ve virüsleri etkisiz hâle Kan Pulcukları Trombositler1 mm3 kanda 150 ila 400 bin kadar kan pulcuğu bulunur. Renksiz ve çekirdeksiz olup kemik iliğindeki büyük hücrelerden kopan parçalardan oluşur. Kan pulcukları kanın pıhtılaşmasında görevli özel bir protein üretir. Böylece yaralanma durumunda pıhtılaşmaya yardımcı olarak kanın damardan dışarı akmasını engeller. Ömürleri yaklaşık 7-10 gündür. Ömrünü tamamlayan kan pulcukları karaciğer ve dalakta parçalanır. Kan plazmasının yaklaşık %90’ ı sudur. Bununla birlikte plazma proteinleri albumin, globulin, protrombin, fibrinojen, antikorlar, besin maddeleri, metabolik artıklar, solunum gazları, hormonlar gibi çeşitli maddeler Gruplarıİnsanlarda kan nakillerinde dikkate alınan A, B, AB ve O olmak üzere dört farklı kan grubu vardır. Bu farklı kan grupları alyuvarların zarında bulunan antijen çeşidi ve alyuvarların plazmasında bulunan antikor çeşidi ile belirlenir. Tabloda da görüldüğü gibi A kan grubuna sahip bir kişinin alyuvarlarının zarında A antijeni, plazmasında anti-B antikoru vardır. B kan grubuna sahip kişinin alyuvarlarında B antijeni, plazmasında anti-A antikoru vardır. AB kan grubundaki kişinin alyuvarlarının zarında A ve B antijenleri varken plazmasında antikor bulunmaz. 0 kan grubundaki kişinin alyuvar zarında antijen bulunmazken, plazmasında anti-A ve anti-B antikorları nakillerinde A antijeni ile anti-A, B antijeni ile anti-B bir araya gelmemelidir çünkü bu durumda alyuvarlar birbirine yapışır, kümelenir ve çökelme meydana gelir. Örneğin A kan grubuna sahip bir kişinin kanı, B kan grubuna sahip bir kişiye verildiğinde B kan grubundaki anti-A antikorları, A kan grubundan gelen A antijenlerine tutunarak alyuvarların kümelenmesine ve çökelmesine neden olur. Bu durumda damarlar tıkanır ve ölüme kadar giden bir süreç gruplarının belirlenmesinde etkili olan diğer bir durum Rh faktörüdür. Alyuvarlarda Rh antijeni taşıyan kana Rh+, taşımayan kana Rh- adı verilir. Kanda Rh antijeni için bir antikor yoktur. Rh- kana sahip birine Rh+ kan verildiğinde hazır Rh antikoru olmadığından önemli bir çökelme gerçekleşmez fakat Rh antikorları oluşur. Bu kişiye ikinci kez Rh+ kan verilirse ilk nakil sırasında oluşturulan antikorlar alyuvarları çökeltir. Kan nakillerinde en uygunu her grubun kendi kan grubundan kan almasıdır. Böylece çökelme olmayacaktır. Aksi durumda kanda çökelmeler meydana gelerek ölüme kadar giden sonuçlar ortaya yapay olarak üretilemeyen ve kaynağı canlı vücudu olan bir sıvıdır. Kan bağışı, kan bekleyen insanların hayatlarının kurtarılmasını sağlayan önemli bir davranıştır. Bu nedenle 50 kg’ın üzerinde 18-65 yaş arasında bulunan, hemoglobin değeri normal olan ve önemli bir sağlık sorunu olmayan kişiler kan bağışında bulunmalıdır. Kan bağışı, aynı zamanda kan veren kişilerin de kan üretiminden sorumlu olan hücrelerinin uyarılarak yenilenmesini sağlar. Kan nakillerinde kanda bulunan bazı virüs ve bakteriler, alıcı kişinin doku ve organlarında hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle kan nakillerinde test edilmiş kan DolaşımıKan dolaşımı ile dokulara gelen maddeler kılcal damarlardan doku sıvısına geçerek hücrelere, hücrelerden de kılcal damarlara geçerek kan dolaşımına geri katılır fakat doku sıvısına geçen küçük proteinler, akyuvarlar ve bazı maddeler kılcal kan damarlarına geri dönemez ve doku sıvısında kalır. Doku sıvısında kalan bu maddelerin kan dolaşımına katılması lenf sistemi ile olur. Lenf sistemi; lenf sıvısı, lenf damarları ve lenf düğümünden akyuvar çeşitlerini üreterek vücudun bağışıklığına katkı sağlamak ve yağların sindirimi sonucu oluşan yağ asidi ve gliserolün kan dolaşımına karışmasını sağlamak da lenf dolaşımının görevlerindendir. Lenf dolaşımı, kan dolaşımına göre oldukça yavaştır. Lenf sıvısı, kandan farklı olarak alyuvar bulundurmaz. Bu yüzden renksizdir. Lenf damarları ise kan dolaşımından farklı olarak atardamar içermez. Sadece kılcal ve toplardamarlardan oluşur. Lenf kılcal damarlarının doku sıvısında olan ucu açık diğer ucu kapalıdır. Ayrıca lenf toplardamarlarında lenf sıvısının geriye akmasını önleyen kapakçıklar vardır. Böylece lenf sıvısı lenf sisteminde tek yönlü dolaşım sağlayarak kalbe kılcalları doku sıvısından topladıkları lenf sıvısını lenf toplardamarlarına iletir. Lenf toplardamarları da kan dolaşımına bağlanarak lenf sıvısının kana karışmasını sağlar. Atardamar olmadığı için lenf sıvısı toplardamarlarla kalbe doğru gider. Lenf sıvısı kana karışırken iki yol izler. Bağırsaklardan emilen yağlı besinler ve vücudun alt kısmından toplanan lenf sıvısı, göğüs kanalıyla en büyük lenf damarı sol köprücük altı toplardamarına geçerek kana karışır. Vücudun diğer kısımlarından toplanan lenf sıvısı ise boyun bölgesi büyük lenf damarı ile sağ köprücük altı toplardamarına geçerek kana karışır. Kana karışan lenf üst ana toplardamara geçerek kalbin sağ kulakçığına damarlarının birleştiği yerlerde lenf düğümleri bulunur. En önemli lenf düğümleri dalak ve bademciklerdir. Lenf düğümleri bağışıklık hücreleri olan lenfositleri akyuvar üretir. Lenfositler de bakteri ve yabancı maddelerin dolaşım sistemine girmesini engelleyerek vücut savunmasında görev alır. Vücut bir enfeksiyonla savaşırken, Lenfositler hızla çoğaldıklarından, lenf düğümleri şişer ve hassas hâle gelir. Doktorun hastanın boynundaki, koltuk altındaki ve kasıklarındaki lenf düğümlerinde şişme olup olmadığını kontrol etmesinin nedeni budur. Lenf damarlarının tıkanması ya da damarlarda bulunan kapakçıkların yapısının bozulması sonucunda, lenf sıvısının kan dolaşımına katılımı tam olarak gerçekleşemez ve doku arası boşluklarda sıvı birikir. Bu duruma ödem denir. Ayrıca kılcal damarlardaki kan basıncının artması, kılcal damarların geçirgenliğinin artması, dokulardaki sodyum miktarında oluşan değişiklikler de ödeme neden olabilir. Aşağıdaki bulmacayı sorular doğrultusunda çözünüz. Yukarıdaki bulmacayı yukardan aşağı ve soldan sağa olmak üzere cevaplayınız. Yukarıdan Aşağı cevaplayınız. 1- Binalardaki kalorifer borularını vücudumuzdaki hangi sisteme benzetebiliriz? 2- Karbondioksit bakımından zengin kan, kalbin hangi tarafına dökülür? 3- İnsan kalbindeki odacık sayısı kaç tanedir? 4- İnsanda vücuda kan pompalayan hayati organın adı nedir? Soldan sağa cevaplayınız. 1- Vücudun savunmasında görev yapan kan hücresi hangisidir? 2- Kalbe gelen kirli kanın temizlenmek için gönderildiği organ hangisidir? 3- Kan gruplarından hangisi sadece Anti-A bulundurur? 4- Oksijen bakımından zengin kan, kalbin hangi tarafına dökülür. 5- Kana kırmızı rengi veren elementin adı nedir? 6- Kalp kasının kasılmasına ne denir? 7- Vücudumuzdaki hayati sıvının adı nedir? Aşağıdaki bulmacada verilen kelimeleri bulunuz. ATARDAMAR KALP KAN AKCİĞER AORT DOLAŞIM KİRLİ OMURGALI ODACIK

dolaşım sistemi ile ilgili bulmaca